Voorstel

Onderwerp
2e Voortgangsmonitor 2025

Samenvatting
In deze Voortgangsmonitor vragen we uw raad goedkeuring te geven aan een aantal begrotingsaanpassingen van de algemene middelen en een aantal programmameldingen, omdat daar in de begroting geen rekening mee is gehouden. Daarnaast stellen we een aantal aanpassingen voor investeringskredieten voor.
In het Verzamelvoorstel en het overzicht met budgetoverhevelingen zijn wijzigingen opgenomen die budget neutraal zijn. Het betreft beleidsarme begrotingsaanpassingen die vooral van belang zijn om de begrotingsuitvoering op orde te kunnen houden.
Het vaststellen van deze aanpassingen is voorbehouden aan uw raad.

Naast deze voorstellen voor aanpassingen bieden we inzicht in het financieel perspectief van de uitvoering van de begroting. We voorzien dit jaar een afwijking van het begroot resultaat van 16,9 miljoen positief. Dit heeft te maken met een voordeel op de algemene middelen van 35,7 miljoen euro en een nadeel op de programmamiddelen van 18,8 miljoen euro. In het verwacht resultaat is geen rekening gehouden met de ontwikkeling van de planexploitaties.

Algemene middelen (onderdeel programma Financiën)
Het voordeel op de algemene middelen heeft vooral te maken met de inkomsten uit de mei- en septembercirculaire. Het grootste gedeelte hiervan betreft middelen toegekend voor ‘tekorten voor rekening rijk’ naar aanleiding van de deskundigencommissie Van Ark die adviseerde om het tekort in het budget voor jeugdzorg in gelijke delen te verdelen over rijk en gemeente. Daarnaast hebben we een compensatie ontvangen voor de tekorten in 2023 en 2024 in de jeugdzorg.

Programma’s
Bij de programma's geven we een beeld van de ontwikkelingen. We lichten de grootste afwijkingen ten opzichte van de begroting hier kort toe.
In het sociaal domein hebben we al een aantal jaren te maken met een voordeel op beschermd wonen in verband met het uitstel van de invoering van de doordecentralisatie.

Met het ‘Masterplan terugdringen bijstandstekort’ uit 2017 heeft de raad (structureel) extra middelen – ter hoogte van 8,3 miljoen euro-  aan het programma toegevoegd om de tekorten op BUIG weg te nemen. Door tussentijdse begrotingswijzigingen is hiervan 5,6 miljoen euro over om het (structurele) tekort op BUIG te dempen. Ondanks deze structurele toevoeging van gemeentelijke middelen van 5,6 miljoen euro bovenop de rijksuitkering BUIG, verwachten we in 2025 op BUIG een financieel tekort van 6,6 miljoen euro. Dit wordt veroorzaakt door de toename van het aantal bijstandsuitkeringen sinds 2024. Ten opzichte van eind 2024 is het aantal inwoners met een Participatiewetuitkering (tot en met augustus) toegenomen met 98 (1,5%).  
Ook op studietoeslag verwachten we een fors nadeel.

Bij Wmo begeleiding hebben de buurtteams Volwassenen nog niet het vooraf gestelde doel van maximaal 20% doorverwijzen behaald. Daarnaast worden de eerste financiële effecten van de uitvoeringsagenda pas in 2026 verwacht, terwijl deze al in 2025 begroot waren. Dit samen leidt tot een verwacht nadeel.
Op het gebied van Wmo dagbesteding loopt de pilot indicatievrije dagbesteding nog in 2025. De subsidies voor 2025 zijn bijgesteld met actuele cijfers, waarin we rekening houden met een stijging in cliëntaantallen en dagdelen conform het doel van de pilot. Dit leidt tot een hogere besteding in 2025 en tot nabetalingen over 2024. Dit leidt tot een verwacht nadeel.

In het fysieke domein blijven de ontwikkelingen als gevolg van meer en zwaardere capaciteitsbehoefte van het elektriciteitsnet en de energietransitie een aanzienlijke impact hebben op de onderhoudsactiviteiten. Hierdoor ontstaat een tekort op het beschikbare onderhoudsbudget en is het budget ook niet meer toereikend voor het regulier onderhoud. Op de uitvoering van de DVO DAR verwachten we een nadeel, als gevolg van de structureel toegenomen marktprijzen en loonkosten, de areaalherijking in Nijmegen Noord én de ontwikkelingen op de (Europese) afzetmarkt voor ingezamelde fracties.
Bij de inkomsten uit vergunningverlening bouwen verwachten we een incidenteel nadeel als gevolg van de planning van grote projecten.

Voor een uitgebreidere toelichting verwijzen we naar de programmameldingen.
Tot slot gaan we in op de ontwikkelingen van de investeringen ten opzichte van de 1^e Voortgangsmonitor 2025 en melden verwachte afwijkingen ten opzichte van de lopende investeringskredieten.

Advies

1. De begroting 2025 voor de meldingen zoals beschreven in het hoofdstuk 'Meldingen in de begroting te verwerken' aan te passen;
2. De begroting 2025 voor de meldingen zoals beschreven in het hoofdstuk 'Meldingen in de begroting te verwerken' aan te passen met dien verstande dat twee amendementen worden toegevoegd en in de begroting verwerkt.

Dit betekent voor de amendementen ‘Zet huurders met blokverwarming niet voor het blok’ en ‘Poen voor proper. Aftikken tegen afval’ dat de vrijval gemeentefondsmutaties (onder het kopje ‘budgettaire effecten gemeentefonds’) voor beide amendementen voor een bedrag van € 150.000 wordt toegekend en wordt overgeheveld naar 2026.

3. BW-10126 (Meldingen Voortgangsmonitor 2025) vast te stellen;
4. BW-10168 (Budgetoverhevelingen);
5. BW-10127 (Verzamelvoorstel) vast te stellen;
6. BW-10128 (Investeringen) vast te stellen.